Posts

กินยาแก้ปวดเส้นประสาทนานๆ เสี่ยงอัลไซเมอร์จริงไหม? คลายข้อสงสัยเรื่อง Gabapentin

Image
  กินยาแก้ปวดเส้นประสาทนานๆ เสี่ยงอัลไซเมอร์จริงไหม? คลายข้อสงสัยเรื่อง Gabapentin “หมอคะ ไปอ่านเจอมาว่ายาตัวนี้กินนานๆ แล้วจะสมองเสื่อมจริงไหม?” คำถามนี้เป็นประเด็นร้อนในกลุ่มคนไข้ที่ต้องกินยาแก้ปวดเส้นประสาท หรือยา  กาบาเพนติน (Gabapentin)  เป็นประจำครับ หลายคนเริ่มกังวลจนแอบหยุดยาเอง ซึ่งหมอขอบอกเลยว่า “อันตรายกว่าที่คิด” วันนี้เรามาหาคำตอบจากงานวิจัยจริงๆ กันครับว่า ยาตัวนี้คือมิตรหรือศัตรูของสมองเรากันแน่ เรื่องเล่าจากคนไข้: ป้านวลกับการลืมกุญแจรถ ป้านวล อายุ 62 ปี เป็นคนไข้โรคกระดูกทับเส้นประสาทของหมอเองครับ แกต้องกินยากาบาเพนตินมาเกือบปีเพื่อคุมอาการปวดร้าวลงขา วันหนึ่งป้านวลมาหาหมอด้วยท่าทีกังวลมาก “หมอ ช่วงนี้ป้าขี้ลืมบ่อย ลืมกุญแจบ้าง ลืมนัดบ้าง ไปอ่านในเน็ตเขาบอกว่ายากาบาเพนตินทำให้เป็นอัลไซเมอร์ ป้าเลยหยุดยาเองมา 3 วันแล้วค่ะ ตอนนี้ปวดขาจนนอนไม่ได้เลย” ผมจึงต้องรีบอธิบายให้ป้านวลฟังว่า อาการ “เบลอ” ชั่วคราวจากยา กับโรค “อัลไซเมอร์” นั้นเป็นคนละเรื่องกันเลยครับ อธิบายกลไกยาลดปวดประสาท: เหมือนการ "หรี่ไฟ" ในห้องนอน เพื่อให้เข้าใจง่าย ลองนึกภาพว่าเส้นประสาทที่อัก...

เจ็บจี๊ดที่หัวไหล่ ร้าวไปถึงคอ... แค่เมื่อยหรือเอ็นอักเสบกันแน่?

Image
  เจ็บจี๊ดที่หัวไหล่ ร้าวไปถึงคอ... แค่เมื่อยหรือเอ็นอักเสบกันแน่? ลองนึกภาพตามหมอนะครับ เคสของคุณคล้ายกับ "ป้านวล" (นามสมมติ) อายุ 50 ปี อาชีพกรีดยางเหมือนกัน ป้านวลมาหาหมอด้วยอาการเจ็บจี๊ดที่หัวไหล่เวลาเอื้อมมือไปข้างหลัง หรือเวลาชูแขนสูงๆ พอกรีดยางหน้าสูงไม่ได้ก็ฝืนทำ จนสุดท้ายลามไปปวดต้นคอและชาลงแขน ป้านวลพยายามนวดและทายาร้อนไปหลายกระปุก แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น แถมยิ่งทายาร้อน ผิวหนังยังเริ่มระคายเคือง แต่อาการปวดข้างในกระดูกกลับยังอยู่เหมือนเดิม สาเหตุที่เป็นแบบนี้ เพราะหัวไหล่ของเราประกอบด้วยเส้นเอ็นเล็กๆ หลายเส้นที่ทำหน้าที่ช่วยประคองข้อต่อเปรียบเสมือน "สายพาน" ที่ช่วยดึงให้แขนขยับได้ เมื่อเราใช้งานหนักซ้ำๆ โดยเฉพาะการยกแขนสูงเกินหัวเพื่อกรีดยางหน้าสูง สายพานเส้นนี้จะถูกกดทับกับกระดูกหัวไหล่จนเกิดการถลอกและอักเสบขึ้นมาครับ ทำความรู้จักกับ "โรคเอ็นหมุนข้อไหล่อักเสบ" (Rotator Cuff Tendonitis) โรคที่คุณเป็นอยู่ทางการแพทย์เรียกว่า  กลุ่มอาการเอ็นหมุนข้อไหล่อักเสบ (Rotator Cuff Tendonitis)  ครับ โรคนี้เกิดจากการที่เส้นเอ็นที่อยู่ล้อมรอบข้อไหล่เกิดการล้า อักเ...

คุณแม่ตั้งครรภ์กับอาการ "ปวดคอ บ่า ไหล่ จากกระดูกคอเคลื่อน": ปวดจนลามไปถึงข้างหู ทานยาอะไรได้บ้าง?

Image
  คุณแม่ตั้งครรภ์กับอาการ "ปวดคอ บ่า ไหล่ จากกระดูกคอเคลื่อน": ปวดจนลามไปถึงข้างหู ทานยาอะไรได้บ้าง? "หมอคะ ตอนนี้กำลังท้องอยู่ แต่ทรมานมากกับอาการปวดคอ บ่า ไหล่ จากกระดูกคอเคลื่อนที่เคยเป็นอยู่เดิม แถมตอนนี้ปวดร้าวขึ้นไปตามเส้นข้างหูจนนอนไม่ได้เลย กลัวมากว่าทานยาแล้วจะกระทบลูกในท้อง แต่ถ้าไม่ทานก็ทนไม่ไหว คุณแม่ควรทำอย่างไรดีคะ?" ก่อนอื่นหมอขอเป็นกำลังใจให้คุณแม่นะครับ การอุ้มท้องก็เหนื่อยอยู่แล้ว พอมีอาการปวดทางกระดูกและระบบประสาทซ้ำเติม ยิ่งทำให้การใช้ชีวิตลำบากขึ้น อาการปวดร้าวขึ้นไปข้างหูที่คุณแม่เป็น มักเกิดจากเส้นประสาทส่วนคอถูกเบียดหรือกล้ามเนื้อคอชั้นลึกตึงตัวอย่างรุนแรง วันนี้หมอจะมาแนะนำแนวทางการใช้ยาและการดูแลตัวเองที่ปลอดภัยสำหรับทั้งคุณแม่และเจ้าตัวน้อยครับ ทำไมคนท้องถึงปวดคอมากขึ้น?  คุณแม่อาจจะสงสัยว่า "ท้องที่พุง แต่ทำไมมาปวดที่คอ?" ฮอร์โมนเปลี่ยน:  ช่วงตั้งครรภ์ ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนชื่อว่า  Relaxin  เพื่อทำให้เอ็นต่าง ๆ คลายตัวเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด แต่มันดันไปทำให้เอ็นที่ช่วยยึดกระดูกคอหลวมไปด้วย กระดูกคอที่เคลื่อนอยู่เดิมจึงขยับได้ง่...

ฉีดยาสเตียรอยด์แล้ว "สะอึกไม่หยุด"... ผลข้างเคียงแปลก ๆ ที่ทำเอาว้าวุ่นใจทั้งคนไข้และหมอ

Image
  ฉีดยาสเตียรอยด์แล้ว "สะอึกไม่หยุด"... ผลข้างเคียงแปลก ๆ ที่ทำเอาว้าวุ่นใจทั้งคนไข้และหมอ "หมอครับ หลังจากฉีดยาแก้ปวดข้อไปเมื่อวาน ทำไมผมสะอึกไม่หยุดเลย กินน้ำก็ไม่หาย นอนก็ไม่หลับ มันเกี่ยวกับการฉีดยาไหมครับ?" นี่เป็นคำถามที่หมอเจอบ่อยพอสมควรครับ หลายคนอาจจะงงว่า "ฉีดยาที่ข้อเข่าหรือหลัง" แต่ทำไมอาการดันไปออกที่ "กะบังลม" จนสะอึกจนตัวโยนเสียอย่างนั้น วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังครับว่า อาการสะอึกหลังฉีดยาสเตียรอยด์นั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร และเราจะจัดการกับมันยังไงดี เรื่องเล่าจากคนไข้: "คุณประพันธ์กับอาการสะอึกข้ามคืน" คุณประพันธ์ อายุ 55 ปี มาพบหมอด้วยอาการปวดหลังร้าวลงขาจากหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หมอจึงพิจารณาฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงประสาทเพื่อลดการอักเสบ หลังจากฉีดเสร็จคุณประพันธ์ก็กลับบ้านด้วยอาการปวดที่ทุเลาลง แต่พอตกดึก คุณประพันธ์เริ่มมีอาการ "สะอึก" ตอนแรกก็คิดว่าคงแค่สำลักน้ำ แต่ผ่านไป 3 ชั่วโมงก็ยังไม่หาย จนเช้าวันรุ่งขึ้นก็ยังสะอึกต่อเนื่องจนเริ่มเพลียและเจ็บหน้าอก ภรรยาจึงรีบพามาหาหมอเพราะกลัวว่าจะเป็นอาการทางส...

ทางเลือกแก้ปวดสำหรับคนโรคไต: ทำยังไงให้หายปวดโดยไม่ฟอกไตเพิ่ม?

Image
  ทางเลือกแก้ปวดสำหรับคนโรคไต: ทำยังไงให้หายปวดโดยไม่ฟอกไตเพิ่ม? “คุณลุงบุญส่ง” (นามสมมติ) อายุ 68 ปี นั่งถอนหายใจยาวอยู่ในห้องตรวจ พร้อมกับประคองเข่าที่บวมเป่ง “หมอครับ ป้าที่ศูนย์ล้างไตบอกว่า ห้ามกินยาแก้ปวดเด็ดขาด เดี๋ยวค่าไตจะพุ่งจนต้องล้างไตเพิ่ม แต่ตอนนี้ป้าปวดเข่าจนเดินไปเข้าห้องน้ำไม่ไหวแล้วครับ หมอช่วยป้าที มีวิธีไหนบ้างที่หายปวดได้ โดยที่ไตป้ายังปลอดภัย?” นี่คือ "ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก" ของคนไข้โรคไตเรื้อรังครับ เมื่อกระดูกและข้อเริ่มเสื่อมตามวัย แต่ "อาวุธหลัก" อย่างยาลดอักเสบ (NSAIDs) กลับกลายเป็น "ของต้องห้าม" เพราะยาเหล่านั้นไปลดเลือดที่ไปเลี้ยงไต ทำให้ไตวายเฉียบพลันได้ วันนี้หมอจะมาบอกความจริงที่น่าดีใจครับว่า  "คนโรคไตก็หายปวดได้"  เรามีทางเลือกอีกมากมายที่เห็นผลดีและไม่ทำร้ายไตของคุณแม้แต่น้อยครับ ทำไมคนโรคไตถึงต้อง "กลัว" ยาแก้ปวดบางชนิด? ไตของเราทำหน้าที่เหมือน "เครื่องกรองน้ำ" ของร่างกายครับ กลไกการเกิดโรค (Pathogenesis):  ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs (เช่น ไอบูโพรเฟน, ยาเม็ดสีชมพู, ยาแก้เส้น) จะไปทำให้หลอดเลือดท...