เจ็บจี๊ดที่หัวไหล่ ร้าวไปถึงคอ... แค่เมื่อยหรือเอ็นอักเสบกันแน่?
เจ็บจี๊ดที่หัวไหล่ ร้าวไปถึงคอ... แค่เมื่อยหรือเอ็นอักเสบกันแน่?
ลองนึกภาพตามหมอนะครับ เคสของคุณคล้ายกับ "ป้านวล" (นามสมมติ) อายุ 50 ปี อาชีพกรีดยางเหมือนกัน ป้านวลมาหาหมอด้วยอาการเจ็บจี๊ดที่หัวไหล่เวลาเอื้อมมือไปข้างหลัง หรือเวลาชูแขนสูงๆ พอกรีดยางหน้าสูงไม่ได้ก็ฝืนทำ จนสุดท้ายลามไปปวดต้นคอและชาลงแขน ป้านวลพยายามนวดและทายาร้อนไปหลายกระปุก แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น แถมยิ่งทายาร้อน ผิวหนังยังเริ่มระคายเคือง แต่อาการปวดข้างในกระดูกกลับยังอยู่เหมือนเดิม
สาเหตุที่เป็นแบบนี้ เพราะหัวไหล่ของเราประกอบด้วยเส้นเอ็นเล็กๆ หลายเส้นที่ทำหน้าที่ช่วยประคองข้อต่อเปรียบเสมือน "สายพาน" ที่ช่วยดึงให้แขนขยับได้ เมื่อเราใช้งานหนักซ้ำๆ โดยเฉพาะการยกแขนสูงเกินหัวเพื่อกรีดยางหน้าสูง สายพานเส้นนี้จะถูกกดทับกับกระดูกหัวไหล่จนเกิดการถลอกและอักเสบขึ้นมาครับ
ทำความรู้จักกับ "โรคเอ็นหมุนข้อไหล่อักเสบ" (Rotator Cuff Tendonitis)
โรคที่คุณเป็นอยู่ทางการแพทย์เรียกว่า กลุ่มอาการเอ็นหมุนข้อไหล่อักเสบ (Rotator Cuff Tendonitis) ครับ โรคนี้เกิดจากการที่เส้นเอ็นที่อยู่ล้อมรอบข้อไหล่เกิดการล้า อักเสบ หรืออาจจะมีรอยฉีกขาดเล็กๆ เนื่องจากการใช้งานที่ต้องยกแขนสูงซ้ำๆ นานหลายปี
เมื่อเอ็นอักเสบ ร่างกายจะพยายามซ่อมแซมตัวเองจนบางครั้งเกิดเป็นหินปูนเกาะที่เส้นเอ็น หรือทำให้น้ำในข้อไหล่ลดลง ส่งผลให้เวลาขยับแขนจะมีเสียง "กร็อบแกร็บ" เหมือนบานพับประตูที่ขาดน้ำมันหล่อลื่นนั่นเองครับ ส่วนอาการปวดที่ร้าวขึ้นคอ มักเกิดจากกล้ามเนื้อบ่าและคอต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อช่วยพยุงหัวไหล่ที่เจ็บอยู่นั่นเอง
5 ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ชาวสวนยางปวดไหล่
การยกแขนสูงเกินระดับหัว: โดยเฉพาะการกรีดยางหน้าสูง ทำให้เอ็นหัวไหล่ถูกเบียดกดทับ
การขยับซ้ำๆ ท่าเดิม: การกรีดหน้านึงนานๆ ทำให้กล้ามเนื้อและเอ็นล้าสะสม
อายุที่มากขึ้น: ทำให้ความยืดหยุ่นของเส้นเอ็นลดลงตามธรรมชาติ
การพักผ่อนไม่เพียงพอ: ร่างกายไม่มีเวลาซ่อมแซมเส้นเอ็นที่สึกหรอ
พฤติกรรมการนวดคลึงแรงๆ: การไปบีบนวดบริเวณที่อักเสบจี๊ดๆ อาจทำให้เส้นเอ็นฉีกขาดเพิ่มขึ้นได้
การตรวจวินิจฉัยที่คุณไม่ต้องกังวล
หมอเข้าใจว่าคุณกลัวหมอและกลัวโรงพยาบาล แต่จริงๆ แล้วการตรวจไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดครับ
การตรวจร่างกาย: หมอจะให้คุณลองขยับแขนในท่าต่างๆ เพื่อดูว่าจุดไหนที่เจ็บที่สุด
เอกซเรย์ (X-ray): เพื่อดูว่ามีกระดูกงอกหรือหินปูนไปเกาะที่ข้อไหล่หรือไม่
การอัลตราซาวด์ (Ultrasound): วิธีนี้ดีมากครับ เพราะหมอสามารถเห็นเส้นเอ็นได้เลยว่าอักเสบตรงไหน หรือมีรอยฉีกขาดหรือไม่ โดยไม่ต้องฉีดสีหรือเข้าอุโมงค์ที่น่ากลัว
MRI: จะทำในกรณีที่สงสัยว่าเอ็นฉีกขาดรุนแรงและต้องการความแม่นยำสูงสุดก่อนวางแผนรักษา
แนวทางการรักษา: ไม่ต้องผ่าตัดก็หายได้
คนไข้ส่วนใหญ่กว่า 80-90% สามารถหายได้โดยไม่ต้องผ่าตัดครับ โดยเริ่มจาก:
ปรับพฤติกรรม: การหยุดกรีดยางมา 2 เดือนเป็นเรื่องดีครับ แต่ต้องระวังท่าทางในชีวิตประจำวันด้วย เช่น ไม่นอนตะแคงทับไหล่ข้างที่เจ็บ ไม่เอื้อมหยิบของหลังรถ
กายภาพบำบัด: การยืดเส้นเอ็นเบาๆ (ตามคำแนะนำของหมอ) จะช่วยลดอาการติดขัดและเสียงกร็อบแกร็บได้
การใช้ยา: การกินยาแก้ปวดลดอักเสบในช่วงที่เจ็บจี๊ดๆ จะช่วยตัดวงจรการอักเสบได้ดีกว่าการทายาร้อนเพียงอย่างเดียว
การฉีดยาลดอักเสบ: หากกินยาไม่หาย หมออาจใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบเข้าไปที่จุดที่มีปัญหาโดยตรง วิธีนี้แม่นยำและเห็นผลเร็วครับ
การผ่าตัด: จะทำเฉพาะเมื่อเอ็นฉีกขาดรุนแรงหรือรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่เห็นผลจริงๆ เท่านั้นครับ
พยากรณ์โรค: จะหายไหม?
โรคนี้ "หายได้" ครับ แต่ต้องใช้เวลา เนื่องจากเส้นเอ็นเป็นส่วนที่เลือดไปเลี้ยงน้อย การซ่อมแซมจึงช้ากว่ากล้ามเนื้อ ปกติอาจใช้เวลา 3–6 เดือนในการฟื้นฟู และมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้หากกลับไปทำงานท่าเดิมโดยไม่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือบริหารกล้ามเนื้อให้แข็งแรง
ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง
หากปล่อยไว้และฝืนใช้งานต่อ หรือพยายามรักษาเองด้วยการนวดแรงๆ อาจเกิดปัญหาตามมาได้แก่:
ไหล่ติด: จะยกแขนไม่ขึ้นเลย แม้แต่จะสระผมหรือใส่เสื้อผ้าก็ลำบาก
เอ็นหัวไหล่ฉีกขาดถาวร: จนทำให้แขนอ่อนแรง ยกแขนไม่ขึ้น
ปวดเรื้อรัง: จนส่งผลต่อการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน
5 วิธีป้องกันและดูแลตัวเองเบื้องต้น
ประคบเย็นเมื่อเจ็บจี๊ด: หากรู้สึกปวดแหลมๆ ให้ใช้เจลเย็นประคบ 15 นาที เพื่อลดอักเสบ (เลิกทายาร้อนเยอะๆ เพราะอาจทำให้ผิวไหม้และอักเสบข้างในมากขึ้น)
หลีกเลี่ยงการยกแขนสูง: หากต้องทำงาน ให้ใช้เก้าอี้เสริมหรือบันไดเพื่อไม่ต้องเอื้อมสุดตัว
บริหารไหล่เบาๆ: ท่าลูกตุ้ม (Pendulum exercise) ก้มตัวลงแล้วแกว่งแขนเป็นวงกลมเล็กๆ เบาๆ เพื่อไม่ให้ไหล่ติด
พักผ่อนให้เพียงพอ: เพื่อให้ร่างกายซ่อมแซมตัวเองได้เต็มที่
สังเกตอาการ: ถ้ามีอาการอ่อนแรง ยกแขนไม่ขึ้นเลย หรือปวดจนนอนไม่ได้ ควรพบแพทย์ทันทีครับ
Q&A ตอบคำถามที่คุณสงสัย
Q: ทาน้ำมันหรือยาม่องได้ไหม? A: ทาได้เพื่อบรรเทาความปวดเมื่อยกล้ามเนื้อภายนอกครับ แต่ยาม่องหรือน้ำมันมวยที่มีฤทธิ์ร้อนจัด ไม่ได้ช่วยรักษาเอ็นที่อักเสบข้างใน และถ้าทาเยอะเกินไปอาจทำให้ผิวหนังอักเสบได้ครับ
Q: เสียงกร็อบแกร็บที่หัวไหล่อันตรายไหม? A: ถ้ามีแต่เสียงแต่ไม่ปวด อาจเป็นแค่แก๊สในข้อหรือเส้นเอ็นดีดตัว แต่ถ้า "มีเสียงพร้อมกับเจ็บจี๊ด" แสดงว่ามีการเสียดสีของเส้นเอ็นกับกระดูก ซึ่งควรให้หมอตรวจดูครับ
Q: ทำไมหยุดพักตั้ง 2 เดือนแล้วยังเจ็บ? A: เพราะการอักเสบของเส้นเอ็นไม่ได้หายไปเองเพียงแค่การพักครับ หากยังมีพังผืดหรือหินปูนเกาะอยู่ หรือกล้ามเนื้อรอบไหล่ยังอ่อนแรง อาการปวดก็สามารถคงอยู่ยาวนานได้ครับ
สรุปประเด็นสำคัญ
อาการเจ็บจี๊ดร้าวไปคอในคนกรีดยาง มักเกิดจากเอ็นหัวไหล่อักเสบจากการยกแขนสูงซ้ำๆ
การทายาร้อนหรือน้ำมันมวยช่วยบรรเทาภายนอก แต่ไม่ได้รักษาการอักเสบของเส้นเอ็นโดยตรง
เสียงกร็อบแกร็บในข้อไหล่ คือสัญญาณของการเสียดสีที่อาจนำไปสู่ภาวะไหล่ติด
การพักเป็นเรื่องดี แต่ควรได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องเพื่อรับยาหรือทำกายภาพบำบัดอย่างถูกจุด
การรักษาในปัจจุบันมีเทคโนโลยีอัลตราซาวด์ช่วยให้การรักษาง่ายและแม่นยำ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดไหล่ #เจ็บไหล่ #เอ็นหัวไหล่อักเสบ #ชาวสวนยาง #กรีดยาง #ไหล่ติด #ชามือ #ปวดคอ #กระดูกคอเสื่อม #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ShoulderPain #RotatorCuff #OccupationalHazard #Orthopedics #HealthCare
References
Hsu J, Keener JD. Natural History of Rotator Cuff Disease and Indications for Surgery. J Shoulder Elbow Surg. 2015;24(2):311-318. (อธิบายเกี่ยวกับธรรมชาติของโรคเอ็นหัวไหล่และแนวทางการเลือกรักษาด้วยยาหรือการผ่าตัด)
Varacallo M, El Bitar Y, Mair SD. Rotator Cuff Tendonitis. [Updated 2023 Sep 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. (ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับสาเหตุ การเกิดโรค และอาการของโรคเอ็นหัวไหล่อักเสบที่สอดคล้องกับอาชีพที่ต้องใช้แรงงาน)
Lin MT, Chiang AS, Wu CH, et al. Comparative Effectiveness of Injection Therapies for Rotator Cuff Tendinopathy: A Systematic Review and Network Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Arch Phys Med Rehabil. 2019;100(2):336-349. (การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการฉีดยารักษาเอ็นหัวไหล่อักเสบด้วยเทคโนโลยีต่างๆ)
Luime JJ, Koes BW, Hendriksen IJ, et al. Prevalence and incidence of shoulder pain in the general population; a systematic review. Scand J Rheumatol. 2004;33(2):73-81. (การศึกษาความชุกของอาการปวดไหล่ในกลุ่มประชากรที่ต้องทำงานหนักและใช้แขนซ้ำๆ)
Kuhn JE. Exercise in the treatment of rotator cuff impingement: a systematic review and a synthesized evidence-based rehabilitation protocol. J Shoulder Elbow Surg. 2009;18(1):138-160. (การรวบรวมหลักฐานว่าการทำกายภาพบำบัดและการออกกำลังกายช่วยรักษาเอ็นหัวไหล่ได้โดยไม่ต้องผ่าตัด)
Comments
Post a Comment