ยา

  ทางเลือกแก้ปวดสำหรับคนโรคไต: ทำยังไงให้หายปวดโดยไม่ฟอกไตเพิ่ม? “คุณลุงบุญส่ง” (นามสมมติ) อายุ 68 ปี นั่งถอนหายใจยาวอยู่ในห้องตรวจ พร้อมกับประคองเข่าที่บวมเป่ง “หมอครับ ป้าที่ศูนย์ล้างไตบอกว่า ห้ามกินยาแก้ปวดเด็ดขาด เดี๋ยวค่าไตจะพุ่งจนต้องล้างไตเพิ่ม แต่ตอนนี้ป้าปวดเข่าจนเดินไปเข้าห้องน้ำไม่ไหวแล้วครับ หมอช่วยป้าที มีวิธีไหนบ้างที่หายปวดได้ โดยที่ไตป้ายังปลอดภัย?” นี่คือ "ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก" ของคนไข้โรคไตเรื้อรังครับ เมื่อกระดูกและข้อเริ่มเสื่อมตามวัย แต่ "อาวุธหลัก" อย่างยาลดอักเสบ (NSAIDs) กลับกลายเป็น "ของต้องห้าม" เพราะยาเหล่านั้นไปลดเลือดที่ไปเลี้ยงไต ทำให้ไตวายเฉียบพลันได้ วันนี้หมอจะมาบอกความจริงที่น่าดีใจครับว่า  "คนโรคไตก็หายปวดได้"  เรามีทางเลือกอีกมากมายที่เห็นผลดีและไม่ทำร้ายไตของคุณแม้แต่น้อยครับ ทำไมคนโรคไตถึงต้อง "กลัว" ยาแก้ปวดบางชนิด? ไตของเราทำหน้าที่เหมือน "เครื่องกรองน้ำ" ของร่างกายครับ กลไกการเกิดโรค (Pathogenesis):  ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs (เช่น ไอบูโพรเฟน, ยาเม็ดสีชมพู, ยาแก้เส้น) จะไปทำให้หลอดเลือดท...

  6 กลุ่มเสี่ยงที่ควร "เลี่ยง" ยาลดอักเสบ (NSAIDs) ยาดีที่อาจกลายเป็นยาอันตราย “คุณป้าประคอง” (นามสมมติ) อายุ 72 ปี ถูกส่งตัวเข้าห้องฉุกเฉินด่วนด้วยอาการอาเจียนเป็นเลือดและหน้ามืด “หมอคะ ป้าแค่ปวดเข่าเลยไปซื้อยาเม็ดสีชมพูจากร้านชำมากิน กินไปได้อาทิตย์เดียวเอง ทำไมถึงเป็นหนักขนาดนี้”  ผลตรวจพบว่าคุณป้ามีแผลเหวอะหวะในกระเพาะอาหารและมีเลือดออกไม่หยุด แถมค่าไตยังพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าตกใจ นี่คือตัวอย่างจริงที่เกิดขึ้นบ่อยมากครับ ยาลดอักเสบกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน หรือยาเม็ดแก้ปวดข้อแก้เส้นทั้งหลาย แม้จะแก้ปวดได้ชะงัด แต่สำหรับคนบางกลุ่ม ยาเหล่านี้คือ "ของต้องห้าม" ครับ วันนี้หมอจะมาเจาะลึก 6 กลุ่มเสี่ยงที่ห้ามใช้ยา NSAIDs หรือต้องใช้ภายใต้การดูแลของหมออย่างใกล้ชิด พร้อมเหตุผลทางการแพทย์แบบละเอียดแต่เข้าใจง่ายครับ ทำไมยา NSAIDs ถึงมี "ด้านมืด"? (กลไกการทำงาน) เพื่อให้เข้าใจว่าทำไมถึงห้าม หมอขออธิบายสั้นๆ ครับ ยา NSAIDs ทำงานโดยไปยับยั้งเอนไซม์ตัวหนึ่งที่ชื่อว่า  COX  ซึ่งเจ้าเอนไซม์นี้มีหน้าที่สร้างสารที่ทำให้เรา "เจ็บปวด" แต่ในข...

  กินยาลดอักเสบติดต่อกันนานๆ อันตรายไหม? วิธีใช้ยาอย่างปลอดภัยสำหรับคนปวดกระดูก “คุณลุงสมชาย” (นามสมมติ) อายุ 65 ปี เดินเข้ามาหาหมอพร้อมกับถุงยาใบใหญ่ “หมอครับ ป้าที่บ้านบอกว่าอย่ากินยาแก้ปวดบ่อย เดี๋ยวไตจะพัง แต่ถ้าไม่กิน ป้าก็เดินไม่ได้ ปวดเข่าปวดหลังไปหมด สรุปแล้วยาลดอักเสบพวกนี้มันเป็นยาดีหรือยาพิษกันแน่ครับหมอ? แล้วต้องกินนานแค่ไหนถึงจะเรียกว่าอันตราย?” คำถามของคุณลุงสมชายเป็นความกังวลใจของคนไข้โรคกระดูกเกือบทุกคนครับ ยาลดอักเสบกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ หรือที่เราเรียกสั้นๆ ว่า  NSAIDs (เอ็นเสด)  เป็นพระเอกที่ช่วยให้คนไข้กลับมาเดินได้ แต่ถ้าใช้ไม่เป็น พระเอกก็กลายเป็นผู้ร้ายได้เหมือนกัน วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจเรื่อง "วิธีกินยาให้ปลอดภัย" แบบฉบับเข้าใจง่ายที่สุดครับ ยาลดอักเสบทำงานอย่างไร? (ไม่ใช่แค่ยาแก้ปวดธรรมดา) หลายคนเข้าใจว่ายาลดอักเสบคือยาแก้ปวดเหมือนพาราเซตามอล แต่จริงๆ แล้วต่างกันครับ ภาษาชาวบ้าน:  ลองนึกภาพว่าเวลาเข่าเราอักเสบ เหมือนมี  "กองไฟ"  เล็กๆ กำลังลุกไหม้อยู่ในข้อ ยาพาราเซตามอลเหมือนการเอาน้ำแข็งมาประคบข้างนอกให้รู้สึกสบายขึ้นชั่วคราว ...